Ders Bilgileri
Ders Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS
Bilgisayar Destekli İmalat Teknolojisi MAK461 7 3 + 0 6

Ön Koşul

Dil Türkçe
Seviyesi Lisans
Tür Mesleki Seçmeli
Koordinatör Makine Malzemeleri ve İmalat Teknolojileri Anabilim Dalı
Dersi Verenler Yrd.Doç.Dr. Ayşegül ÇAKIR
Amacı Endüstride yaygın olarak kullanılan, bilgisayar destekli üretimin yapıldığı CNC takım tezgahlarının türleri, donanımları ve yazılımları konusunda ayrıntılı bir eğitimin verilmesi amaçlanmıştır.
İçeriği CNC ve CAM sistem fonksiyonları ve uygulama alanları, Takım tezgahı yapısı ve bölümleri, Tezgah koordinat sistemleri, CNC torna ve CNC freze tezgahlarının programlanması.
İşe Yerleştirme Yok

No Yeterlilikler (Öğrenme Çıktıları)
1 1. Bilgisayar destekli üretim konusunda NC, CNC ve CAD/CAM fonksiyonlarını ve uygulama alanlarını bilir.
2 2. CNC takım tezgahı türlerini ve çalışma prensiplerini bilir.
3 3. CNC tezgahlarının yapısı ve bölümleriyle ilgili ayrıntılı bilgi sahibi olur. ( Ana mil ve somun sistemleri; kayıt ve kızak sistemleri; otomatik takım değiştirme sistemleri (ATC); hidrolik ve pünomatik sistemler; yağlama ve soğutma sistemleri; açık ve kapalı devre kontrol sistemleri, açısal konumu kontrol etme, kızak konumunu kontrol etme; servo motorlar, adım motorları ve geri besleme; kontrol panelleri ve fonksiyonları.)
4 4. Analitik geometri bilgisi kullanarak tezgah koordinat sistemlerini mutlak ve eklemeli olarak programlayabilir. Programlama yaparken tüm G ve M kodlarıyla birlikte, bunları kullanılarak gerçekleştirilen tüm alt programları ve çevirimleri öğrenir ve uygulayabilir.
5 5. Bu ders sonunda herhangi bir geometriye sahip iş parçası üretimi için analitik programla ve tezgahın üretime hazır hale getirilmesi konusunda üretim sürecini kontrol edebilir.
6 6. Ayrıca CNC tezgahlarının tüm ayrıntılarının anlatıldığı bu dersle birlikte, yeni bir CNC tezgahı tasarımı ver üretimi konusunda ön bilgilere sahip olur.

Öğretim Yöntemi Yüz yüze
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Öğretme Yöntemleri yüzyüze ve uygulamalı eğitim
Ölçme Yöntemleri ara sınav ve genel sınav



Ders Akışı
Hafta Konular Ön Hazırlık
1 Bilgisayar Destekli Üretime Giriş: NC ve CNC sistemleri, CAD/CAM sisteminin fonksiyonları ve uygulama alanları . Ders notu
2 CNC’nin Endüstride Uygulama Alanları, CNC torna tezgahı, CNC freze tezgahı, Diğer CNC takım tezgahları. ders notu
3 CNC Kontrollü Takım Tezgahlarının Yapısı ve Bölümleri 1: Ana mil ve somun sistemi, Kayıt ve kızak sistemleri, ders notu
4 CNC Kontrollü Takım Tezgahlarının Yapısı ve Bölümleri 2: Otomatik takım değiştirme sistemleri (ATC), Hidrolik ve Pünomatik sistemler, Yağlama ve soğutma sistemleri. ders notu
5 CNC tezgahlarında Tahrik ve Kontrol Sistemleri: Açık devre kontrol sistemleri, Kapalı devre kontrol sistemleri, Açısal konumu kontrol etme, Kızak konumunu kontrol etme, Servo motorları, Adım motorları, Geri besleme. ders notu
6 CNC Tezgahlarında Kontrol Panelleri ve Fonksiyonları: Fanuc kontrol paneli, Simens kontrol paneli, Diğer kontrol panelleri ders notu
7 Tezgah koordinatları ve koordinat sistemleri: Mutlak (absolute) kontrol, Artışlı (incremental) kontrol. ders notu
8 Ara Sınav
9 Torna Tezgahlarının Programlanması 1: Ölçülendirme sistemleri tespiti, Takım seçimi, Devir sayısı belirleme, G Hazırlık fonksiyon komutları ve M yardımcı fonksiyon komutları, Silindirik ve konik tornalama. ders notu
10 Torna Tezgahlarının Programlanması 2: Dairesel enterpolasyon, Vida açma, Delik delme, Raybalama, Çevrimler: Boyuna kaba tornalama çevrimi, Alın tornalama çevrimi, ders notu
11 Torna Tezgahlarının Programlanması 3: Çevrimler: Profil tekrarlama çevrimi, Bitirme (son paso) çevrimi, Kanal açma çevirimi, Vida açma çevrimi, Kademeli delik delme çevrimi, Alt programlama ders notu
12 Freze Tezgahlarının Programlanması 1: Tezgah sıfır noktası ve iş koordinat sistemi belirleme, Ölçülendirme sistemleri tespiti, G Hazırlık fonksiyon komutları ve M yardımcı fonksiyon komutları, Düzlem yüzey frezeleme, Kanal frezeleme, Kademe frezeleme. ders notu
13 Freze Tezgahlarının Programlanması 2: Çevresel frezeleme, Cep frezeleme, delik delme ve raybalama, Çevrimler: Dikdörtgen cep frezeleme çevrimi, Dairesel cep frezeleme çevrimi, Çevrim sonunda geri dönüş. ders notu
14 Freze Tezgahlarının Programlanması 3: Sol kılavuz çekme çevrimi, Normal delik delme çevrimi, Beklemeli delik delme çevrimi, Kademeli delik delme çevrimi, İnce ve normal delik büyütme çevrimleri. ders notu



Kaynaklar
Ders Notu Gülesin M., Güllü A., Avcı Ö., Akdoğan G., CNC Torna Ve Freze Tezgahlarının Programlanması, Asil Yayın Dağıtım Ltd. Şti., Ankara, 2005.
Diğer Kaynaklar [2] Çakır, C., “Modern Talaşlı İmalat Yöntemleri” Dora Yayıncılık, Bursa, 2009. [3] Ders Notu, CNC Freze Tezgahları, MEGEP, 2013. [4] Doç. Dr. Ali Oral, CNC Takım Tezgahları ve CNC Programlama Ders Notları, Balıkesir, 2012.



Değerlendirme Sistemi Sayısı Toplam Katkı Yüzdesi
Yıl/Yarıyıl İçi Çalışmalar
Arasınavlar 1 100
Yıliçi Toplam 1 100
Yıliçinin Başarıya Oranı 40
Yıl/Yarıyıl Sonunun Başarıya Oranı 60
Genel Toplam 100





Program Çıktılarına Katkısı
No Program Yeterlilikleri (Öğrenme Çıktıları) Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Matematik, fen bilimleri ve kendi dalları ile ilgili mühendislik konularında yeterli altyapıya sahiptir.
2 Matematik, fen bilimleri ve kendi alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri mühendislik çözümleri için beraber kullanır.
3 Mühendislik problemlerini saptar, tanımlar, formüle eder ve çözer, bu amaçla uygun analitik yöntemler ve modelleme tekniklerini seçer ve uygular.
4 Bir sistemi, sistem bileşenini ya da süreci analiz eder ve istenen gereksinimleri karşılamak üzere gerçekçi kısıtlar altında tasarlar; bu doğrultuda modern tasarım yöntemlerini uygular.
5 Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları seçer ve kullanır.
6 Deney tasarlar, deney yapar, veri toplar sonuçları analiz eder ve yorumlar.
7 Bireysel olarak ve çok disiplinli takımlarda etkin olarak çalışır.
8 Bilgiye erişir ve bu amaçla kaynak araştırması yapar, veri tabanları ve diğer bilgi kaynaklarını kullanır.
9 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilincindedir; bilim ve teknolojideki gelişmeleri izler ve kendini sürekli yeniler.
10 Alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır.
11 Sözlü ve yazılı etkin iletişim kurar; bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyinde kullanır.
12 Teknik resim kullanarak iletişim kurar.
13 Mühendislik çözümlerinin ve uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkilerinin bilincinde olur; girişimcilik ve yenilikçilik konularının farkında olur ve çağın sorunları hakkında bilgiye sahiptir.
14 Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahiptir.
15 Proje yönetimi, işyeri uygulamaları, çalışanların sağlığı, çevre ve iş güvenliği konularında bilinç; mühendislik uygulamalarının hukuksal sonuçları hakkında farkındalığa sahiptir.



AKTS / İş Yükü Tablosu
Etkinlik Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 14 3 42
Ödev 2 10 20
Sunum / Seminer 1 10 10
Proje 1 10 10
Laboratuvar 8 5 40
Arasınavlar 1 2 2
Yarıyıl / Yıl Sonu Sınavı 1 2 2
Toplam İş Yükü (saat) 168
Toplam İş Yükü / 30 (s) 5,6
Dersin AKTS Kredisi 6