Ders Bilgileri
Ders Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS
Klasik Türk Edebiyatı I TDE107 1 3 + 0 5

Ön Koşul Yoktur

Dil Türkçe
Seviyesi Lisans
Tür Zorunlu
Koordinatör Yrd.Doç.Dr. BETÜL MUTLU
Dersi Verenler Yrd.Doç.Dr. İbrahim GÜLTEKİN
Amacı Klasik Türk edebiyatının kaynakları, klasik Türk şairinin dünyası; aruz vezninin şiirdeki fonksiyonu ve Türk şiirinde en çok kullanılmış olan kalıpların uygulamalı olarak öğretilmesi, Klasik Türk şiirinin mazmunlar dünyası ve nazım şekilleri hakkında temel bilgilerin kazandırılması.
İçeriği Klasik Türk edebiyatının tanımı, doğuşu, adlandırılışı, coğrafyası; Klasik Türk şairlerinin dünyası, Klasik Türk edebiyatının kaynakları, aruz vezni, tanımı, tarihçesi, şiirdeki fonksiyonu, belli başlı aruz kalıpları ve uygulamalı örnekleri; Klasik Türk şiirinde çokça kullanılmış olan mazmunlara ilişkin bilgiler; kaside, gazel, kıt´a vb. nazım şekillerinin tanımı, özellikleri, kısa tarihçeleri ve belli başlı temsilcileri ile şiirlerinden örnekler.
İşe Yerleştirme Yok

No Yeterlilikler (Öğrenme Çıktıları)
1 1) Klâsik Türk edebiyatının kaynaklarını sıralar ve Klâsik Türk şairlerinin hayata bakışlarını anlatır.
2 2) Klâsik Türk şiirinde aruz vezninin şiirdeki fonksiyonu ve önemini açıklar. En çok kullanılmış olan aruz kalıplarını örneklendirir.
3 3) Klâsik Türk şiirinde sıkça kullanılmış olan belli başlı mazmunları ayırt eder.
4 4) Klâsik Türk şiirinde sıkça kullanılmış olan belli başlı mazmunları analiz eder.
5 5) Klâsik Türk şiiri nazım bilgisi ile nazım şekilleri hakkında genellemelere ulaşır.
6 6) Klâsik Türk şiiri nazım bilgisi ile nazım şekilleri hakkında sonuçları değerlendirir.

Öğretim Yöntemi Yüz yüze
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Öğretme Yöntemleri 1: Anlatım, 2: Soru-Cevap, 3: Tartışma, 4: Alıştırma ve Uygulama, 6: Gösterip Yaptırma
Ölçme Yöntemleri Sınav, ödev



Ders Akışı
Hafta Konular Ön Hazırlık
1 Öğrencilerle tanışma, üniversite, fakülte ve bölümümüz hakkında genel bilgiler verme; dersimizin içeriği vb. hakkında genel bilgiler verme. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
2 Klasik Türk edebiyatının tanımı, doğuşu, adlandırılışı, coğrafyası; aruz vezninin tanımı, tarihçesi, şiirdeki fonksiyonu, aruz veznini bulmada kullanılan imâle, med, ulama vb. teknik unsurlar. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
3 Klasik Türk edebiyatının kaynakları, Klasik Türk şairinin dünyası, felsefesi, sanat anlayışı; Türk şiirinde en çok kullanılan aruz kalıpları, bahirler (vezin kümeleri); “Fâ‘ilâtün / Fâ‘ilâtün / Fâ‘ilâtün / Fâ‘ilün” kalıbının uygulaması. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
4 Mazmun’un tanımı, özellikleri, Klasik Türk şiirindeki kullanımları ve belli başlı mazmunlar, kafiye, redif vb. temel nazım bilgileri; Klasik Türk şiiri nazım şekillerine giriş; “Mefâ‘îlün / Mefâ‘îlün / Mefâ‘îlün / Mefâ‘îlün” kalıbının uygulaması. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
5 Kaside; tanımı, özellikleri, bölümleri, kısa tarihçesi, belli başlı kaside şairleri ve “Su Kasidesi” örneği üzerinde kasidenin bölümlerinin gösterilmesi; “Fe‘ilâtün (Fâ‘ilâtün)/ Fe‘ilâtün / Fe‘ilâtün / Fe‘ilün (Fa‘lün)” kalıbının uygulaması. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
6 Gazel, tanımı, özellikleri, kısa tarihçesi, belli başlı şairleri ve şiir örnekleri, Mefûlü Fâilâtü Mefâîlü Fâilün kalıbının uygulanması. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
7 Müstezad ve Kıt’a: Tanımı, özellikleri, kısa tarihçesi, belli başlı şairleri ve şiir örnekleri; “Mef‘ûlü / Mefâ‘îlü / Mefâ‘îlü / Fe‘ûlün” kalıbının uygulaması. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
8 Mesnevi ve Hamse: Tanımı, özellikleri, kısa tarihçesi, belli başlı mesnevi ve hamse şairleri ile eserlerine dair kısa bilgiler; “Mefâ‘ilün / Fe‘ilâtün / Mefâ‘ilün / Fe‘ilün (Fa‘lün)” kalıbının uygulaması. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
9 Rubâi ve Tuyuğ: Tanımı, özellikleri, kısa tarihçesi, belli başlı şairleri ve şiir örnekleri; “Mefâ‘îlün / Mefâ‘îlün / Fe‘ûlün” kalıbının uygulaması. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
10 ARA SINAV
11 Murabba, Terbî ve Muhammes: Tanımı, özellikleri, kısa tarihçesi, belli başlı şairleri ve şiir örnekleri; “Fâ‘ilâtün / Fâ‘ilâtün / Fâ‘ilün” kalıbının uygulaması. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
12 Tardiye, Tahmîs ve Taştîr: Tanımı, özellikleri, kısa tarihçesi, belli başlı şairleri ve şiir örnekleri; “Fe‘ilâtün (Fâ‘ilâtün) / Mefâ‘ilün / Fe‘ilün (Fa‘lün)” kalıbının uygulaması. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
13 Müseddes, Tesdîs, Müsebba,Tesbî, Müsemmen ve Tesmîn: özellikleri, “Müstef‘iün / Müstef‘iün / Müstef‘iün / Müstef‘iün” “Mef‘ûlü / Fâ‘ilâtün / Mef‘ûlü / Fâ‘ilâtün” kalıbı Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.
14 Mütessâ, Tetsî, Muaşşer, Ta’şîr, Terkîb-i bend ve Tercî-i bend: özellikleri, “Fe‘ûlün / Fe‘ûlün / Fe‘ûlün / Fe‘ûl” kalıbının uygulaması. Ders materyallerinden işlenecek konuyu okumalıdır.



Kaynaklar
Ders Notu Prof. Dr. Mustafa İsen vd., “Eski Türk Edebiyatı El Kitabı” (Grafiker Yayınları, Ankara); Prof. Dr. Ahmet Mermer vd. Eski Türk Edebiyatına Giriş; Prof. Dr. Yekta Saraç, Klasik Edebiyat Bilgisi, Biçim Ölçü Kafiye
Diğer Kaynaklar Prof. Dr. İskender Pala, “Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü” (Kapı Yayınları, İstanbul). Prof. Dr. Haluk İpekten, “Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz” (Dergah Yayınları, İstanbul); Ahmet Talat Onay, Cem Dilçin, “Örneklerle Türk Şiir Bilgisi” (Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara). DİA, Divan Edebiyatı Tahir-ül Mevlevi, Edebiyat Lügatı Ahmet Talat Onay, Açıklamalı Divan Şiiri Sözlüğü, (Hz. Cemal Kurnaz)



Değerlendirme Sistemi Sayısı Toplam Katkı Yüzdesi
Yıl/Yarıyıl İçi Çalışmalar
Arasınavlar 1 75
Ödev 1 25
Yıliçi Toplam 2 100
Yıliçinin Başarıya Oranı 40
Yıl/Yarıyıl Sonunun Başarıya Oranı 60
Genel Toplam 100





Program Çıktılarına Katkısı
No Program Yeterlilikleri (Öğrenme Çıktıları) Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Alanında kazanılan yeterliliklere dayalı olarak güncel bilgileri içeren ders materyallerine, uygulamalı araç ve gereçlere, saha çalışmalarında uygulanan araştırma yöntem ve tekniklerine ve diğer kaynaklarda desteklenen ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahiptir. x
2 Alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanır. x
3 Alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgileri; eğitim-öğretim, araştırma ve topluma hizmet alanlarında, kullanır, çözümler ve uygular. x
4 Alanında karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için bireysel olarak bağımsız çalışır veya ekip üyesi olarak sorumluluk alır. x
5 Sorumluluğu altında çalışanların ilgili alandaki gelişimine yönelik etkinlikleri planlar. x
6 Alanındaki bilgi ve becerileri kullanarak, kişisel ve kurumsal gelişimi planlar. x
7 Alanında edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. x
8 Sorumluluğu altında çalışanların öğrenme gereksinimlerini belirler ve öğrenme süreçlerini yönetir. x
9 Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir. x
10 Alanındaki ilgili kişi ve kurumları bilgilendirir ve onlara düşüncelerini aktarır, sorunlarla ilgili çözüm önerilerini kuramsal ve uygulamalı olarak ortaya koyar. x
11 Alanı ile ilgili sorunlara yönelik olarak çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekler ve bu verileri ilgili alanda bulunan uzman olan ve olmayan kişi ve kurumlarla çeşitli iletişim araçlarıyla paylaşır. x
12 Alanındaki çeşitli sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılır. x
13 Bir yabancı dili kullanarak beşeri bilimler alanında kuramsal ve uygulamalı bilgileri izler ve ilgili alandaki uzman ve uzman olmayan kişi ve kuruluşlarla bu bilgileri paylaşır (Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyinde). x
14 Alanının gerektirdiği bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve bilgi teknolojilerini ileri düzeyde kullanır. x
15 Alanı ile ilgili bilgileri toplar, çözümler, yorumlar ve ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşır. x
16 Alanı ile ilgili bilgilerin uygulanması sürecinde etik değerleri gözetir. x
17 Alanında sosyal, kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır, tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkar. x
18 Alanında disiplinler arası araştırma ve inceleme yapar. x
19 Kalite yönetim ve süreçlerine uygun davranır ve katılır. x



AKTS / İş Yükü Tablosu
Etkinlik Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 14 6 84
Ödev 1 10 10
Arasınavlar 1 2 2
Yarıyıl / Yıl Sonu Sınavı 1 2 2
Toplam İş Yükü (saat) 140
Toplam İş Yükü / 30 (s) 4,67
Dersin AKTS Kredisi 5