Ders Bilgileri
Ders Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS
Bulanık Mantık ve Yapay Sinir Ağlarına Giriş BMM423 7 3 + 0 6

Ön Koşul Yok

Dil Türkçe
Seviyesi Lisans
Tür Mesleki Seçmeli
Koordinatör Doç.Dr. MUHAMMET UZUNTARLA
Dersi Verenler
Amacı Bulanık mantık, insan mantık çıkarım sistemlerini lineer olmayan karmaşık çözümlenmesi amacı ile modeller. Yapay sinir ağları (YSA), beynin belirli bir işi veya fonksiyonu gerçekleştirme yöntemini/yolunu modellemek için tasarlanan yapılardır. Bu ders bulanık mantık ve yapay sinir ağları ile ilgili temel bilgiler verir ve uygulama örnekleri sunar.
İçeriği Bulanık Kümeler. Üyelik fonksiyonları. Bulanık İşlemler. T-norm ve S-norm işlemler. Bulanık kurallar. Bulanıklaştırma, berraklaştırma, bulanık çıkarım. Mamdani bulanık çıkarım. Mamdani bulanık çıkarım uygulamaları. Sugeno bulanık çıkarım ve uygulama örneği. Matlab ortamında bulanık mantık uygulamaları. Beyinin yapısı. Yapay sinir. Perceptron. Çok katmanlı sinir ağları. Öğrenme. Geriye- yayılım algoritması. Momentum katsayısı. Matlab ortamında YSA uygulama örnekleri.
İşe Yerleştirme Yok

No Yeterlilikler (Öğrenme Çıktıları)
1 Bulanık mantık ile ilgili temelleri kavramak
2 Yapay sinir ağları ile ilgili temelleri kavramak,
3 Karşılaşılan problemlerde bulanık mantığın ve YSA yapılarının nasıl uygulanacağını kavramak
4 Yaygın kullanılan bulanık çıkarım metotlarını öğrenmek
5 Örnek bulanık mantık ve YSA yazılım araçlarını öğrenmek

Öğretim Yöntemi Yüz yüze
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Öğretme Yöntemleri Teorik ve interaktif anlatım
Ölçme Yöntemleri Arasınav, Genel sınav



Ders Akışı
Hafta Konular Ön Hazırlık
1 Bulanık Kümeler. Üyelik fonksiyonları. İlgili konunun okunması.
2 Bulanık İşlemler. T-norm ve S-norm işlemler. İlgili konunun okunması.
3 Bulanık kurallar. Bulanıklaştırma, berraklaştırma, bulanık çıkarım. İlgili konunun okunması.
4 Mamdani bulanık çıkarım. İlgili konunun okunması.
5 Mamdani bulanık çıkarım uygulamaları. İlgili konunun okunması.
6 Sugeno bulanık çıkarım ve uygulama örneği İlgili konunun okunması.
7 Matlab ortamında bulanık mantık uygulamaları. İlgili konunun okunması.
8 Beynin yapısı. Yapay sinir. İlgili konunun okunması.
9 Arasınav İlgili konunun okunması.
10 Perceptron, Çok katmanlı sinir ağları. İlgili konunun okunması.
11 Öğrenme. İlgili konunun okunması.
12 Geri yayılım algoritması. İlgili konunun okunması.
13 Geri yayılımda momentum katsayısı. İlgili konunun okunması.
14 Matlab ortamında YSA uygulama örnekleri. İlgili konunun okunması.



Kaynaklar
Ders Notu 1-J.-S.R. Jang, C.-T. Sun, E. Mizutani, Neuro Fuzzy and Soft Computing, Prentice Hall, Upper Sllade River, NJ 07458, 1997 2-Nazife Baykal, Timur Beyan, Bulanık Mantık İlke ve Temelleri, Seçkin Yayınları, 2004, Ankara
Diğer Kaynaklar 1-S. Haykin, Neural Networks, A Comprehensive Foundation, Macmillan Publishing Company, Englewood Cliffs, NJ, 1994



Değerlendirme Sistemi Sayısı Toplam Katkı Yüzdesi
Yıl/Yarıyıl İçi Çalışmalar
Arasınavlar 1 100
Yıliçi Toplam 1 100
Yıliçinin Başarıya Oranı 40
Yıl/Yarıyıl Sonunun Başarıya Oranı 60
Genel Toplam 100





Program Çıktılarına Katkısı
No Program Yeterlilikleri (Öğrenme Çıktıları) Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Matematik, fen bilimleri ve kendi dalları ile ilgili mühendislik konularında yeterli altyapıya sahiptir. x
2 Matematik, fen bilimleri ve kendi alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri mühendislik çözümleri için beraber kullanır. x
3 Mühendislik problemlerini saptar, tanımlar, formüle eder ve çözer, bu amaçla uygun analitik yöntemler ve modelleme tekniklerini seçer ve uygular. x
4 Bir sistemi, sistem bileşenini ya da süreci analiz eder ve istenen gereksinimleri karşılamak üzere gerçekçi kısıtlar altında tasarlar; bu doğrultuda modern tasarım yöntemlerini uygular. x
5 Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları seçer ve kullanır. x
6 Deney tasarlar, deney yapar, veri toplar sonuçları analiz eder ve yorumlar. Mühendislik tekniklerini kullanarak tıp ve biyoloji alanlarındaki problemlere çözüm bulur. x
7 Bireysel olarak ve çok disiplinli takımlarda etkin olarak çalışır. x
8 Bilgiye erişir ve bu amaçla kaynak araştırması yapar, veri tabanları ve diğer bilgi kaynaklarını kullanır. x
9 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilincindedir; bilim ve teknolojideki gelişmeleri izler ve kendini sürekli yeniler. x
10 Alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. x
11 Sözlü ve yazılı etkin iletişim kurar; bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyinde kullanır. x
12 Mühendislik çözümlerinin ve uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkilerinin bilincinde olur; girişimcilik ve yenilikçilik konularının farkında olur ve çağın sorunları hakkında bilgiye sahiptir. x
13 Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahiptir. x
14 Proje yönetimi, işyeri uygulamaları, çalışanların sağlığı, çevre ve iş güvenliği konularında bilinç; mühendislik uygulamalarının hukuksal sonuçları hakkında farkındalığa sahiptir. x
15 Biyomedikal sektöründe ulusal ve uluslar arası kurumlarca tercih edilecek donanım ve yeterliliğe sahiptir. x
16 Hastanelerimizde teknoloji kullanımında kalite ve güveni artırmak için klinik mühendisliği alanında eğitim ve danışmanlık hizmetlerini sağlar. x
17 Hastane, sağlık örgütleri ve tıbbi teknoloji üretici/satıcılarına danışmanlık ve teknik destek hizmetleri sağlar. x



AKTS / İş Yükü Tablosu
Etkinlik Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 14 4 56
Ödev 6 2 12
Proje 1 15 15
Arasınavlar 1 20 20
Yarıyıl / Yıl Sonu Sınavı 1 25 25
Toplam İş Yükü (saat) 170
Toplam İş Yükü / 30 (s) 5,67
Dersin AKTS Kredisi 6